Bẫy thu nhập trung bình

Ngày tạo: 09/04/2013 11:23:50 SA - Số lần đọc: 1356
Khái niệm "bẫy thu nhập trung bình" do Indermit Gill ở Ngân hàng Thế giới và Homi Kharas ở Viện Nghiên cứu Brookings đặt tên, đã gây ưu tư cho những nhà hoạch định chính sách ở các nước đang phát triển, từ Malaysia đến Mexico.

Nhưng liệu "bẫy thu nhập trung bình" có đúng với tên gọi của nó không? Có điều gì đặc biệt bất trắc trong những cấp độ phát triển mà TQ đang đạt tới hay không?

Tuy thuật ngữ này rất phổ biến nhưng lý thuyết và bằng chứng hậu thuẫn cho nó lại mỏng manh đến độ đáng ngạc nhiên. Về lý thuyết, các nước giàu tự hào về công nghệ tốt nhất; các nước nghèo "tự hào" về lương thấp nhất. Các nước thu nhập trung bình thì thiếu cả hai.

Trực giác cho biết họ phải gắng sức cạnh tranh với các nước bên trên và bên dưới họ. Nhưng trực giác cũng có thể lầm lạc. Cả lương bổng và năng suất đều tồn tại theo một thể liên tục.

Các nước có thể có sức "cạnh tranh" cao ở mọi mức độ lương bổng và năng suất, miễn là họ tương đồng với các nước khác. Bước tiến từ mô hình tăng trưởng này sang mô hình tăng trưởng khác cũng liên tục.

Các nhà máy không chờ đợi cho đến khi người lao động cuối cùng rời khỏi nông thôn mới bắt đầu cải tiến năng suất của những công nhân đã tới trước đó. Hơn nữa, khi quy mô của lực lượng lao động ở thành thị tăng lên thì dòng di dân đều đặn từ nông thôn ra cũng gây tác động tương ứng nhỏ hơn.

Trung Quốc (TQ) là thí dụ rất rõ. Nhiều người còn e rằng hiện TQ đã dùng cạn thặng dư lao động và sẽ tăng trưởng chậm lại rõ rệt. 

Về lý thuyết là thế, còn bằng chứng thì sao? "Bẫy thu nhập trung bình" hiếm khi được định nghĩa rõ ràng đủ để kiểm nghiệm.

Một số người ủng hộ khái niệm này lập luận rằng, các nước thu nhập trung bình thường tăng trưởng chậm hơn các nước giàu hoặc nghèo hơn họ. Đó là một phát biểu linh tinh.

Hai bài viết của Barry Eichengreen và các đồng tác giả của ông khảo sát các nước phát triển nhanh (đạt tăng trưởng thu nhập đầu người ít nhất là 3,5% trong bảy năm) vốn sau đó gặp cảnh giảm tốc rõ rệt (tăng trưởng của họ trong bảy năm kế bị giảm ít nhất 2 điểm phần trăm).

Trong bài viết gần đây nhất, họ cho rằng những giai đoạn giảm tốc như thế có vẻ tập trung ở những nước có mức thu nhập 15.000 - 16.000USD và 10.000 - 11.000USD (tính theo PPP), không xa lắm so với mức thu nhập hiện nay của TQ.

Hai bài viết này đều là công trình nghiên cứu sâu về những trục trặc trong tăng trưởng. Nhưng họ không đưa ra bằng chứng thuyết phục nào về "bẫy thu nhập trung bình".

Định nghĩa của họ về giảm tốc là tương hợp với sự hội tụ đơn giản: tăng trưởng chậm lại từ 9% xuống còn 7% có thể được coi là một giai đoạn giảm tốc, nhưng nó không hề đẻ ra một cái bẫy. Theo định nghĩa của họ thì ngay cả Singapore, một trong những điển hình xuất sắc nhất của sự tăng trưởng bắt kịp nước khác mà ta từng thấy, cũng từng chịu những giai đoạn giảm tốc nghiêm trọng.

Các tác giả trên phân tích tại sao các nước thu nhập trung bình tăng trưởng chậm lại khi họ phát triển. Nhưng họ chẳng làm sáng tỏ gì nhiều về việc liệu các nước ấy có thường gặp giảm tốc hơn các nước khác hay không. Bài viết gần đây nhất của họ không xét tới bất kỳ quốc gia nào có thu nhập đầu người thấp hơn 10.000USD.

Vì những nước giàu hiếm khi duy trì được mức tăng trưởng hơn 3,5% và các tác giả cố ý không khảo sát các nước nghèo, nên chẳng ngạc nhiên gì khi những giai đoạn giảm tốc họ ghi nhận được đều tập trung tại các nước thu nhập trung bình.

Trong một bài viết gần đây, Kharas và đồng tác giả đã ví "bẫy thu nhập trung bình" như những hố cát nằm chờ làm chướng ngại cho những tay chơi golf. Không hẳn tay chơi nào cũng bị rơi bóng vào những hố cát ấy, nhưng mọi đấu thủ chơi golf đều phải quan tâm đến chúng.


Thẻ: thu nhập, trung bình, nghề nghiệp, cấp trên, kinh nghiệm, quản trị doanh nghiệp, quản trị nhân sự, phần mềm quản trị nhân sự miễn phí

Ý kiến khách hàng đối tác

Bà Phạm Thị Thanh Thủy
Bà Phạm Thị Thanh Thủy
Phó trưởng phòng Kế toán, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Nam
"Từ khi đưa vào sử dụng, MISA Mimosa.NET đã thể hiện được tính ưu việt của mình: tiết kiệm nhiều thời gian, giúp tự động hóa công tác tính toán, thanh toán, lập bảng kê thanh toán, đối chiếu kho bạc rất thuận tiện và chính xác. Hơn nữa, việc kiểm tra lại chứng từ đã hạch toán cũng dễ dàng hơn trước rất nhiều. Các báo cáo được lập nhanh và độ chính xác cao."

Giải thưởng

Nhân tài đất việt 2013 - 2014
Nhân tài đất việt 2013 - 2014
Giải thưởng Nhân tài đất việt 2013 - 2014

Thông tin liên hệ

Hà Nội (Khối DN): (04) 3762 7891
Hà Nội (Khối HCSN): (04) 3795 9595
Đà Nẵng: (0511) 366 7555
Buôn Ma Thuột: (0500) 381 7400
TP Hồ Chí Minh: (08) 5431 8318
Cần Thơ: (0710) 376 6468
Tư vấn hỗ trợ khách hàng
1900 8677
contact
T2 - T6: Từ 7h30 - 18h30
T7 - CN: Từ 8h00 - 12h & 13h30 - 17h30